CỔNG ĐẠI THÀNH

Cổng Đại Thành mang phong cách kiến trúc thời Hậu Lê (TK XV–XVII). Cổng có kiến trúc ba gian, có hai cột hiên trước và sau, một hàng cột giữa đỡ xà nóc, ba gian đều được lắp cửa gỗ hai cánh sơn son trên có trang trí họa tiết rồng mây theo chủ đề “Long vân khánh hội” – thể hiện sự phồn thịnh của đất nước đối với đạo học nước nhà.

Gian chính giữa phía trên treo bức hoành phi đề ba chữ “Đại Thành môn”, bên phải có hàng chữ nhỏ đề “Lý Thánh Tông Thần Vũ nhị niên Canh Tuất thu bát nguyệt phụng kiến” (Tháng tám mùa Thu năm Canh Tuất Thần Vũ thứ hai đời Lý Thánh tông vâng sắc dựng (1070)), bên trái ghi: “Đồng Khánh tam niên Mậu Tý trọng đông đại tu” (Tu sửa lại vào tháng 11 năm Mậu Tý niên hiệu Đồng Khánh 3 (1888)). Như vậy, bức hoành phi là một tài liệu lịch sử quan trọng, khẳng định Văn Miếu được xây dựng vào năm 1070.

Bên phải và bên trái cổng Đại Thành là hai cổng nhỏ Kim Thanh và Ngọc Chấn dẫn vào khu Quốc Tử Giám. Tên hai cổng có ý nghĩa là sự mở đầu và kết thúc khi tấu nhạc. Tiếng chuông (Kim Thanh) để khởi đầu, dùng thanh âm của tiếng khánh (Ngọc Chấn) để kết thúc. Tiếng chuông là mở đầu cho tập hợp trật tự tiết tấu, nhịp điệu âm nhạc.

Tên Đại Thành được lấy từ câu nói nổi tiếng của Mạnh Tử khi đánh giá về Khổng Tử. Ông nói: “Khổng Tử là Tập Đại Thành”, nghĩa là: Khổng Tử là người thành đạt đã tập hợp được tất cả học vấn, đức tốt của các bậc Tiên thánh, Tiên hiền.